İnternet teknolojisi ve onun türevleri olan intranetler (şirket içinde çalışanları ve sistemleri birbirine başlayan network) ve extranetler (iş ortaklarını ve sistemlerini birbirine başlayan network) iş dünyası üzerinde çok derin ve geniş bir etki gösteriyor. Peki niçin?

Intranetler, bir şirketin en alt seviyesine bile katkıda bulunuyor. Bu da intranet kullanan kurumların sayısındaki hızlı artışın sebebini ortaya koymaktadır. Hambrecht ve Quist tarafından yapılmış yeni bir çalışma ileri durumda bulunan 200 şirketin %85’inin intranet stratejilerini uyguladığını göstermiştir. İntranetler iş süreçlerini verimli hale getiren, iletişim ağını geliştiren, işbirliğini artıran, bilgi teknolojisine sahip olma maliyetini düşüren stratejik ve taktiksel avantajlar sunarlar. İntranetler önceleri uygulaması yüksek maliyetli ve zor olan hizmetleri üretmek için firmalara kolaylık sağlarlar.

İntranetler sadece büyük şirketler için değildir. Forrester araştırmasına göre, güçlü konumda olan 1000 şirketin 2/3’ünden fazlası intranetlerle işbirliğini geliştirmiş veya geliştirme yolundadır. Bu güçlü 1000 şirket ve daha küçük şirketler 200 ileri durumda olan şirketin liderliğini takip ediyor ve gözle görülür karlar elde etmek için de intranetleri uygulamaya koyuyorlar.

İntranetler sadece üretim artışına sebep olmaz, iş ve teknoloji çevrelerindeki değişikliklere kurumları çok çabuk adapte ederek onları çevik bir hale getirirler. İntranetler yeni sistemlere yatırım yapmak için düşük maliyetli avantajlara sahiptir, çünkü intranetler network altyapısı, iş istasyonları serverlar ve eski uygulama sistemlerini de içeren yeni bilgi sistemlerine yatırımı artırırlar. Endüstri çalışmaları intranetlerin yatırım üzerindeki dönüşümünü (ROI) çekici hale getirmiştir. İntranet üzerindeki 1996 uluslararası veri işbirliği (IDC) raporlarına göre birçok organizasyon intraneti uygulamaya başladıkları 6-12 hafta içinde harcadıklarının tamamını elde etmişlerdir.

Bir şirketteki hemen hemen her departman intranetlerin güç ve esnekliğinden yoğun olarak istifade ediyor. Önceki uygulamalar insan kaynakları, pazarlama ve satış fonksiyonları üzerine yoğunlaşırken, yeniden yapılandırma, müşteri hizmet vs. desteği, finans, üretim ve işletmeleri de içeren kurumdaki diğer departmanlar intranetin avantajlarından yararlanırlar. IS departmanları çok fazla kazanıyorlar çünkü, intranetler network işletimini basitleştirmek, uygulamaları standart hale getirmek ve bilgiyi merkezileştirmek için yardımcı oluyor.

Web tarayıcılarını, web tabanlı veri tabanlarını, groupware, e-mail, ActiveX, java, ses ve görüntü akışı, sayısız yeni web bazlı iş uygulamalarının da içinde bulunduğu intranet teknolojileri bilgisayar gelişimindeki başlıca ilerlemeleri temsil eder. Bu teknolojiler farklı donanım ve işletim sistemlerinden oluşmuş değişik bilgisayar çevrelerine entegre olma konusunda problem yaşayan birçok firmaya yardımcı olurlar. Intranet teknolojileri herkese açık bir uygulama geliştirme platformu ve organizasyonların daha düşük maliyette, daha hızlı uygulama yapmalarını sağlayan bir kullanıcı ortamı sunar. Sonuç olarak, İntranet teknolojileri firmaların bilgi işletmesi ve komünikasyonlarına nasıl baktıkları konusunda güçlü bir değişikliğe sebep oluyor.

Computer World (Bilgisayar Dünyası) dergisinde çıkan bir makaleye göre, intraneti yürürlüğe koymak yalnız başına yeterli değildir. Makale birçok yeni teknoloji gibi, biri bilgisayar kullanıcılarını surfe davet etmezse intranette kullanılamaz. İntranet teknolojisinden faydalanabilecekleri sorumluluk alanlarında iş süreçlerini tanımlamak, çözüm geliştirmek için IS (information systems) uzmanlarıyla çalışmak artık firma yöneticilerine kalmıştır.

Bu yazı geniş ve fonksiyonel bir alanı kapsayan mücadeleci iş uygulamalarının sayısını tanımlayarak intranetler için bir iş örneği sunmaktadır. Aynı zamanda intranetler ve onun stratejik uygulamalarıyla donatılmış fırsatları göstererek başarılı bir intranet tatbiki için, şirketlerine rehberlik eden IS uzmanlarına ve firma yöneticilerine yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Çünkü internet teknolojisi bilgiyi, bugüne kadar gelmiş geçmiş tüm teknolojilerden daha global daha ucuz bir hale getiren bir araç sunuyor. Günümüz rekabetçi global pazarında, rakip ürünler ve hizmetler arasındaki farklılıklar gitgide bulanık bir hale geliyor. Bilgi teknolojisi, özellikle de internet, pek çok şirketin değer zincirlerinde ani ve büyük değişikliklere neden olurken, aynı zamanda katma değer oluşturma, maliyetleri düşürme ve rekabetçi farklılıklar yaratılması konusunda önemli bir görev üstleniyor.

Bu yeni internet ekonomisinden kar elde etmeyi garantilemek isteyenler, operasyonunun iki temel özelliğini geliştirmek için teknoloji ve elektronik medyayı uygulamak durumundalar.

Bu temel fonksiyonu; ürün ve hizmetlerini birbirinden ayırmak ve pazar payını büyütmek, büyük bir kara sebep olacak etkinliği geliştirmek olarak nitelendirmek yanlış olmayacaktır. Bu girişimlerin rekabette başarıyı daha iyi seviyelere ulaştırdığını görmek için şu grafiğe bakmak yeterli.

Yeni Ekonomide Başarı

Liderler: Karda kısıntıya gitmeden yüksek verimlilik ve ürün farklılaşması için teknolojiyi kullanan şirketler (Geleceğe uzanan yolu onlar açacaklar).

Rekabetçiler: Fiyatları düşük tutarak etkinliği artırmak için çalışan şirketler.

Risk Alanlar: Düşük farklılaşma ve düşük verimlilikle çalışan şirketler (Yeni ekonomide hızla yerlerini kaybediyorlar).

Başarısızlar: Güçlü bir geçmişe ve ürün farklılığına sahip şirketler (Karmaşık teknoloji kullanan yenilere karşı savunmasızlar).

İntranetler organize olmuş iş süreçleri için sıradışı güç araçlarıdır. Karar desteği, müşteri hizmeti ve ürün yönetiminden dağıtılmış kanal operasyonlarına kadar intranetler üzerine bina olan satış güç otomasyonu ve yönetimsel bilgi sistemleriyle iş uygulamaları, karmaşık olan uygulamalardaki etkinliklerini artırabilirler. Bu mümkündür çünkü intranet uygulamaları geliştirme ve uygulama açısından daha az maliyetlidir ve önce kullanılan platformlar üzerindeki uygulamalardan daha kolaydır.

Evrensel bir müşteri arabiriminden yararlanarak-Web tarayıcısı- intranet iş uygulamaları merkezi bir yerden idare edilebilir. Aynı zamanda standart tabanlı protokoller ve gelişme teknolojileri şirket çapındaki sistem ve süreçlerle, üretici ve aracı konumunda olan intranet çözümleri yaratmak için şirkette departman ayrımına gidebilir.

İnternet devrimi pazarlama ve satış süreçlerindeki anlaşmazlıkları ortadan kaldırıyor. İnternetle birlikte potansiyel tüketici daha önce hiç mümkün olamayan bir doğruluk ve netlikle marka özelliklerini, direk pazarlama ve satış mesajlarını görme ve deneme şansına sahip oluyor.

İnsanlar istedikleri yer ve zamanda ürün ve hizmetlere ulaşabildikleri için kendilerine sunulan bütün alternatifleri değerlendirme şansına sahip oluyorlar. Böyle bir ortamda ürün ve hizmetlerde farklılılar yaratmak çok daha zor bir hal alıyor. Bu zorluk dağıtım zincirinde geleneksel aracıların yerine yenilerinin gelmesiyle daha da artıyor. Eğer 21 yüzyılda rekabet gücünüzü korumak istiyorsanız, kendinizi geleneksel rekabet ortamınızdan farklı bir yerde konumlamanız gerekiyor. İnternet size bunu gerçekleştirebilmeniz için en güçlü platformu sunuyor.

İnternet tamamiyle elektronik yeni bir ekonomi yarattı. Bu ekonomi benzersiz finansal modeller, stratejiler, yapılar, politikalar, kültürler, rakipler, kurallar, başarılar, düşüşler, imkanlar ve problemler sunuyor. Bu açıdan, benzer zorlukları olsa da internet ekonomisi yeni bir ülkede ticaret yapmaya başlamaktan çok daha farklı bir şey.

Kendinizi ve şirketinizi ölçtükten sonra internet ekonomisine girmeye hazırım diyorsanız, aşağıdaki konular internet ekonomisinde başarılı olmak, ürün ve hizmetlerinizde farklılıklar yaratmak ve pazar payı kapabilmek için uygulamanız gereken en önemli stratejik faktörler arasında.

Fiyatlandırma
Son yıllarda pek çok strateji uzmanı, alışverişin büyük bir bölümünü gerçekleştiren orta sınıf tüketicinin ve iş sahiplerinin internet üzerinden alışveriş yapmak isteyip istemeyeceği sorusunu cevaplamaya çalışıyorlardı. 1997 yılında bu cevabın "evet" olduğu anlaşıldı. O günden bu yana internet ekonomisi ile ilgili üç temel ders ortaya çıktı.

1- Tüketiciler sadece gerçek ve anlaşılabilir ürün ve hizmetleri satın alıyor ve para ödüyorlar

Bu aslında başlangıçtan beri aynıydı ve çok açık ortadaydı, ancak gözardı edildiği için pek çok e-ticaret girişimi başarısız oldu. Özellikle ücretli abonelik sistemi olan web odaklı magazinler buna en iyi örnek teşkil edenlerdi. Buna karşılık, online kitap satıcıları büyük başarı gösterdiler. Çünkü tüketici zaten kitabın değerini biliyor ve onun için para ödüyordu.

2- Elde edeceÄŸiniz kar, yarattığınız farklılığa baÄŸlı

Genel bir kaide olarak, internette iş yapmadan önce öncelikle şu varsayımda bulunmanız gerekir. Ürününüze kattığınız ana değer ve teslimat hizmetiniz, aniden bir veya birkaç rakip tarafından ikiye katlanarak aynı fiyata tüketiciye sunulabilir. Bu yüzden online ekonomide; gerçek değer, marka değeri, dağıtımdaki farklılıklar konusunda ilgiyi sürekli tutabilmek için fark yaratmak ve bu farkı korumak hayati önem taşır. Ürününüze koyduğunuz fiyat bu farklılıkla direk orantılı olmalıdır.

3- Dağıtım kanalları şimdi, hiç olmadıkları kadar önemli.

İnternetin dağıtım kanallarını gereksiz kıldığı sıkça duyulan sözlerden biridir. Bu kesinlikle doğru değil. Dağıtım kanalları artık daha önce hiç olmadıkları kadar önemli ancak dağıtım kanallarının doğasında ve tanımında radikal bir değişiklik söz konusu. Boston Massachusetts‘de, pek çok farklı rapor gösteriyor ki satılan otomobillerin %20‘si online, otomobil satış sitelerinden satın alınıyor. Burada dağıtım kanalı hiçbir yere gitmiş değil, sadece farklı aracılara sahip olmuş durumda.

İnternet üzerinde gerçekleştirdiğiniz fiyatlandırmaların, gerçek, anlaşılabilir olmasına, karlılığı artırmak için diğer ürün ve hizmetlerden gerçek anlamda farklılaşmış olmanıza, yeni aracıları cezbedecek bir dağıtım kanalı stratejisi inşa etmiş olmanıza dikkat edin.

Ä°ntranet, tüm gizli tutulan insan kaynakları bilgi ve süreci için tek ve güvenli bir depo durumundadır.  Nerde olduklarının ve ne tür bir bilgisayar platformunda bulunduklarının bir önemi olmadan tüm çalışanların eriÅŸebileceÄŸi baÄŸlantı kurulması kolay bir çevre sunar. Her işçi için eriÅŸim hakları insan kaynakları tarafından kurulur, işçinin idari seviyesine karar verilir.

Ä°nsan kaynakları görevlisi online olarak bilgiyi muhafaza eder, güncelleÅŸtirme iÅŸlemlerini hızlandırır ve basitleÅŸtirir, yönetimi kolay hale getirir. Çalışanlar en güncel bilgiye kolayca eriÅŸebilirler. Çalışanlar ihtiyaçları olan bilgiye ulaÅŸmak için basit tarayıcı arabirimi kullanırlar, böylece araÅŸtırma yapmak için daha az zaman harcarlar ve ihtiyaçları olan bilgiye kesin olarak ulaşırlar.

Elle işleyen kullanışsız araçlarla uğraşmak zorunda kalmadıkları gibi vakit tasarrufu yaparlar, çünkü gereksiz bilgi sayfalarıyla uğraşmazlar. Daha etkin işler yapmak için çalışanlar da online veri girebilirler. Bu veri bilgi sistemlerinin arkasına en son girilen bilgi olarak eklenir, input üzerinde geçerliliği korunur, hataları da elimine eder. YK personeli çalışan verisini tekrar girmek zorunda kalmayarak vaktini daha önemli işlere ayırabilir.

Günümüzün dinamik ve yoÄŸun bir ÅŸekilde mücadele eden pazarı kısa zaman dilimlerinde firmaların pazara yeni ürünler sunmasını bekliyor. DeÄŸiÅŸen eÄŸilimlere ve pazar ÅŸartlarına olan yavaÅŸ tepki ÅŸirketin pazar payını, pazardaki pozisyonunu ve ihtimal ki müşterilerini kaybetmelerine sebep olur. Buna baÄŸlı olarak,müşteriler en üst seviyede müşteri hizmeti beklerler. Aslında ticari mallar ve hizmet ayırıcı bir faktör olmuÅŸtur. Bu talepkar pazarla mücadele etmek için firmalar daha etkin yollar bulmalı, aynı anda maliyetlerini de kontrol ederek üretimlerini artırmalıdırlar.

Birçok ÅŸirketin bulduÄŸu gibi, intranetler pazar isteklerine saÄŸlıklı çözümler sunar. Devamlı bir iÅŸ süreci, daha etkin bir komünikasyon ve daha seviyeli bir etkileÅŸimle organizasyonlarındaki etkinliklerini artırabilirler. Etkisi daha büyük olan intranetler (extranetler) ÅŸirket ortakları, müşteriler, dağıtımcılar ve satıcılar gibi ÅŸirket dışındaki kilit insanlara intranet çözümünü yaygınlaÅŸtırabilirler. Sonuç olarak intranet ve extranetler çalışanlar, müşteriler ve iÅŸ ortaklarıyla iliÅŸkilerini sıkı tutar, böylece kurumun en alt seviyesine katkıda bulunur ve rekabet gücünü artırır.